Sử dụng ke cân bằng khi thi công gạch khổ lớn

Với gạch 30×30 cm, người thợ lành nghề có thể căn phẳng bằng mắt và tay. Với gạch 80×80 cm hoặc tấm khổ lớn hơn, điều đó gần như không thể — chỉ cần chênh lệch nửa milimet giữa hai viên là ánh sáng hắt ngang đã lộ rõ thành gờ.

Ke cân bằng giải quyết chính xác vấn đề này: giữ mép các viên gạch liền kề nằm trên cùng một mặt phẳng trong suốt thời gian keo đóng rắn.

Bộ ke gồm những gì

Một hệ ke cân bằng thông dụng có ba thành phần:

• Chân ke — phần luồn xuống dưới viên gạch, có bản đế nằm trong lớp keo.
• Nêm — chèn vào thân ke, siết xuống để ép mép hai viên gạch bằng nhau.
• Kìm siết — tạo lực siết đều, đồng nhất giữa các vị trí. Siết bằng tay dễ chỗ chặt chỗ lỏng.

Quy trình đặt ke

1. Trải keo và đặt viên gạch đầu tiên, ép trượt ngang để phá luống keo.
2. Luồn chân ke vào các cạnh của viên gạch, cách góc khoảng 5–10 cm, khoảng cách giữa các ke tùy kích thước gạch — gạch càng lớn càng cần nhiều điểm.
3. Đặt viên gạch kế tiếp, đưa mép viên này vào chân ke đã bố trí.
4. Chèn nêm vào thân ke, dùng kìm siết cho đến khi mép hai viên nằm ngang bằng nhau.
5. Kiểm tra lại bằng thước nhôm dài đặt chéo qua nhiều viên.

Bố trí bao nhiêu ke

Kích thước gạch	Số ke mỗi cạnh
60×60 cm	2 ke
80×80 cm	2–3 ke
Tấm dài trên 120 cm	3–4 ke, chia đều

Điều ke cân bằng không làm được

Đây là hiểu lầm tốn kém nhất về ke cân bằng: nhiều người coi nó như cách bù cho nền không phẳng.

Ke chỉ giữ cho các viên gạch bằng nhau ở mép. Nó không nâng được viên gạch lên khỏi chỗ trũng, và không thay thế được lớp keo tiếp xúc đầy đủ phía dưới. Nếu nền lồi lõm, ke sẽ kéo mép gạch bằng nhau trong khi bên dưới viên gạch vẫn còn khoảng rỗng — và chỗ rỗng đó sẽ nứt khi có tải trọng đi qua.

Nền phải được xử lý phẳng trước. Ke là công cụ tinh chỉnh, không phải công cụ sửa sai.

Tháo ke đúng lúc và đúng cách

Thời điểm tháo phụ thuộc loại keo, nhiệt độ và độ ẩm — thường sau khi lớp keo đã đủ ổn định, khoảng 12–24 giờ.

• Tháo quá sớm: viên gạch còn dịch chuyển được, công sức căn chỉnh mất hết.
• Tháo quá muộn: chân ke bám chặt, khi bẻ dễ làm sứt mép gạch.

Khi tháo, dùng búa cao su gõ ngang vào thân ke theo chiều đường ron, không gõ vuông góc. Gõ vuông góc truyền lực trực tiếp vào mép viên gạch và đó là lúc mẻ men xảy ra.

Phần chân ke gãy nằm lại dưới lớp keo là bình thường và không ảnh hưởng — nó sẽ được lớp ron che kín.

Kiểm tra trước khi chà ron

Sau khi tháo hết ke, đi bộ chậm trên toàn bộ mặt sàn và lắng nghe. Tiếng bộp rỗng ở viên nào nghĩa là bên dưới viên đó thiếu keo. Xử lý ngay lúc này còn kịp — sau khi chà ron xong thì chi phí sửa cao hơn nhiều lần.