Trộn vữa khô đúng tỷ lệ và đúng thời gian

Vữa khô trộn sẵn giải quyết một vấn đề cụ thể: loại bỏ sai số của việc cân đong tại công trường. Nhưng lợi thế đó chỉ giữ được nếu khâu trộn tại chỗ làm đúng. Trong thực tế, đây lại là khâu bị làm ẩu nhiều nhất.

Sai lầm phổ biến nhất: đổ bột trước, thêm nước sau

Thói quen từ vữa trộn tay là đổ vật liệu khô vào trước rồi rót nước dần cho đến khi "nhìn được". Với vữa trộn sẵn, cách này gây hai vấn đề.

Thứ nhất, bột ở đáy thùng bị nước làm ướt cục bộ và vón thành cục cứng, máy khuấy không đánh tan được. Những cục này không tham gia vào cường độ mà chỉ nằm trong lớp vữa như tạp chất.

Thứ hai, "nhìn được" không phải là một đơn vị đo. Người trộn có xu hướng thêm nước cho dễ thao tác, và mỗi lít nước thừa đều làm giảm cường độ vữa.

Cách đúng: đong đủ lượng nước sạch vào thùng trước, sau đó rắc từ từ bột vào nước trong khi máy đang khuấy.

Nước: đong, đừng ước lượng

Tỷ lệ nước ghi trên bao là kết quả thử nghiệm, không phải gợi ý. Hãy dùng một xô có vạch hoặc can nhựa đã đánh dấu — mỗi mẻ trộn đong đúng lượng đó.

Nước phải sạch, đạt tiêu chuẩn nước sinh hoạt. Nước ao, nước giếng nhiễm phèn hoặc nhiễm mặn ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình đóng rắn của xi măng.

Thêm 10% nước so với chỉ dẫn có thể làm giảm đáng kể cường độ vữa — trong khi mắt thường không nhận ra sự khác biệt lúc thi công.

Bước hay bị bỏ qua: để hỗn hợp nghỉ

Sau khi trộn lần đầu đến khi đồng nhất, hãy để hỗn hợp nghỉ khoảng 5 phút, rồi trộn lại chừng 30 giây trước khi dùng.

Khoảng nghỉ này để phụ gia giữ nước ngậm đủ nước và phát huy tác dụng. Bỏ qua bước này, hỗn hợp sẽ có vẻ khô hơn thực tế — và người thợ lại thêm nước, quay về đúng vấn đề ở trên.

Tốc độ và dụng cụ trộn

• Dùng máy khuấy cầm tay tốc độ thấp, khoảng 400–600 vòng/phút.
• Tốc độ cao cuốn nhiều bọt khí vào hỗn hợp, làm giảm cường độ và gây rỗ mặt.
• Thùng và cánh khuấy phải sạch. Vữa khô còn sót từ mẻ trước sẽ làm mẻ mới đóng rắn sớm.
• Rửa dụng cụ ngay sau khi dùng — vữa đã cứng rất khó làm sạch.

Trộn bao nhiêu là vừa

Chỉ trộn lượng dùng hết trong thời gian cho phép, thường khoảng 2 giờ với vữa xây tô ở điều kiện thời tiết bình thường. Trời nắng nóng và gió mạnh rút ngắn khoảng thời gian này.

Khi hỗn hợp bắt đầu đặc lại và khó thao tác, nghĩa là xi măng đã bắt đầu đóng rắn. Tuyệt đối không thêm nước để trộn lại. Thao tác này phá vỡ cấu trúc tinh thể vừa hình thành, và lớp vữa đó sẽ không bao giờ đạt cường độ thiết kế — dù bề ngoài nhìn vẫn bình thường.

Bảo dưỡng sau khi thi công

Xi măng cần nước để phát triển cường độ. Nếu lớp vữa khô quá nhanh — do nắng, gió, hoặc tường hút nước mạnh — phản ứng dừng lại giữa chừng và kết quả là nứt chân chim.

• Làm ẩm bề mặt tường trước khi tô, ẩm đều nhưng không đọng nước.
• Giữ ẩm bề mặt trong 3–7 ngày đầu sau khi tô.
• Che chắn khỏi nắng gắt và gió mạnh trong những ngày đầu.

Đây là bước tốn ít công nhất nhưng bị bỏ qua nhiều nhất, và là nguyên nhân hàng đầu của những vết nứt xuất hiện vài tuần sau khi bàn giao.