Vì sao gạch bị bong và rỗng ruột — 6 nguyên nhân thường gặp

Tổng quan

Khi một mảng gạch bong, nguyên nhân thường không chỉ do keo. Xác định đúng nguyên nhân mới quan trọng để tránh lặp lại sự cố ở hạng mục tiếp theo.

1. Lớp keo không tiếp xúc đủ mặt sau viên gạch

Nguyên nhân phổ biến nhất là dưới viên gạch còn khoảng trống, gõ nghe tiếng "bộp" rỗng. Các lỗi trực tiếp gồm chỉ chấm keo ở bốn góc và giữa, không ép trượt ngang để phá luống keo, hoặc dùng bay răng quá nhỏ so với khổ gạch.
Phòng tránh:

• Trải keo bằng bay răng đúng cỡ.
• Ép trượt ngang khi đặt gạch để phá luống keo.
• Kiểm tra định kỳ bằng cách gỡ thử một viên.

2. Dán lên lớp keo đã se mặt

Keo trải ra chỉ giữ khả năng bám trong một khoảng thời gian nhất định (thời gian mở); nếu keo đã tạo màng thì viên gạch chỉ dính hờ. Lỗi này thường do thợ trải keo quá rộng để "làm cho nhanh" hoặc thi công dưới nắng gắt và gió mạnh khiến keo se nhanh hơn.
Cách nhận biết:

• Chạm ngón tay vào lớp keo đã trải; nếu không còn dính thì phải cào bỏ và trải lại.

3. Sai loại keo so với điều kiện sử dụng

Dùng keo phân loại C1 cho ban công, sân thượng hoặc gạch granite khổ lớn là lỗi điển hình: lớp ốp có thể đứng vài tháng rồi bong hàng loạt khi gặp chu kỳ nắng mưa.
Phòng tránh:

• Đối chiếu điều kiện thực tế với khuyến nghị của sản phẩm trước khi mua vật liệu.

4. Không chừa khe co giãn

Vật liệu giãn nở khi nóng và co lại khi nguội; với mặt sàn liền khối không có khe co giãn, ứng suất tích tụ sẽ làm lớp gạch phồng lên thành sóng, thường xảy ra đột ngột và đôi khi kèm tiếng nổ. Hiện tượng gặp nhiều ở sân thượng, hành lang dài và mặt sàn diện tích lớn chịu nắng trực tiếp.
Phòng tránh:

• Chừa khe quanh chu vi, tại các góc, tại vị trí thay đổi vật liệu nền và chia ô với diện tích lớn.
• Lấp khe bằng vật liệu đàn hồi, không dùng vữa chà ron.

5. Nền chưa ổn định khi ốp lát

Bê tông mới đổ còn co ngót trong thời gian dài; ốp lát quá sớm khiến chuyển vị của nền truyền thẳng lên lớp gạch. Dấu hiệu nhận biết là vết nứt chạy thẳng và dài, cắt ngang qua nhiều viên gạch theo một đường liên tục, khác với nứt cục bộ do va đập.
Phòng tránh:

• Tôn trọng thời gian ổn định của nền.
• Khi tiến độ ép, trao đổi với đơn vị tư vấn thay vì tự quyết.

6. Nền bẩn hoặc còn lớp cách ly

Bụi xi măng, dầu tháo ván khuôn, sơn cũ, rêu mốc tạo lớp ngăn giữa keo và nền; keo bám vào lớp bụi nhưng lớp bụi thì không bám vào nền thực sự.
Phòng tránh:

• Vệ sinh kỹ trước khi thi công.
• Với nền có dầu mỡ hoặc bề mặt quá nhẵn, cần làm nhám cơ học.

Khi đã xảy ra sự cố thì xử lý thế nào

• Gõ kiểm tra toàn bộ diện tích và đánh dấu tất cả vị trí rỗng, không chỉ chỗ đã bong.
• Bóc bỏ toàn bộ khu vực đã đánh dấu, không vá cục bộ từng viên.
• Xác định nguyên nhân theo sáu nhóm nêu trên trước khi làm lại.
• Xử lý lại nền cho đạt yêu cầu và chọn lại loại keo phù hợp với điều kiện thực tế.
• Bổ sung khe co giãn nếu trước đó thiếu.

Lưu ý: làm lại mà không tìm ra nguyên nhân thì khả năng cao sẽ lặp lại sự cố cũ, chỉ chậm hơn vài tháng.